Ödeme Emrine İtiraz Nasıl Yapılır?

Ödeme emrine itiraz, ilamsız icra takibinde borçlunun takip konusu borca, imzaya, faize, yetkiye veya borcun belirli bir bölümüne karşı ileri sürdüğü hukuki savunmadır. Genel haciz yoluyla başlatılan ilamsız takipte itiraz, ödeme emrinin tebliğinden itibaren yedi gün içinde icra dairesine bildirilmelidir. Süresinde ve usulüne uygun yapılan itiraz, takibi kendiliğinden durdurur. Ancak ödeme emrinin türü, tebliğ tarihi ve itirazın içeriği doğru değerlendirilmezse takip kesinleşebilir ve borçlu hakkında haciz işlemlerine geçilebilir.

Bu açıklamalar, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu kapsamında genel haciz yoluyla ilamsız takipte gönderilen ödeme emri esas alınarak hazırlanmıştır. Kambiyo senetlerine özgü takipler, ilamlı icra, kira alacağına dayalı tahliye takipleri ve kamu alacakları bakımından farklı süre ve başvuru yolları bulunmaktadır.

Ödeme Emrine İtiraz Nedir?

Alacaklı, elinde mahkeme kararı bulunmasa bile para veya teminat alacağının tahsili amacıyla genel haciz yoluyla ilamsız icra takibi başlatabilir. İcra dairesi, alacağın gerçekten mevcut olup olmadığını bu aşamada esas yönünden incelemez. Takip talebine göre düzenlenen ödeme emri borçluya tebliğ edilir.

Borçlu;

• Takip konusu borcun hiç doğmadığını,
• Borcun tamamen veya kısmen ödendiğini,
• Borcun henüz muaccel olmadığını,
• Alacağın zamanaşımına uğradığını,
• Talep edilen faiz oranının veya başlangıç tarihinin hatalı olduğunu,
• Takibin yetkisiz icra dairesinde başlatıldığını,
• Takip dayanağı adi senetteki imzanın kendisine ait olmadığını,
• Alacaklının talepte bulunma yetkisinin bulunmadığını

ileri sürerek ödeme emrine itiraz edebilir.

Ödeme emrine itiraz, borcu kendiliğinden ortadan kaldırmaz. İtirazın doğrudan etkisi, icra takibini durdurmasıdır. Alacağın varlığına ilişkin uyuşmazlık, alacaklının başvuracağı itirazın iptali, itirazın kaldırılması veya genel alacak davası kapsamında incelenebilir.

Ödeme Emrine İtirazın Hukuki Dayanağı

Genel haciz yoluyla ilamsız takipte ödeme emri ve itiraz süreci, başta İcra ve İflas Kanunu’nun 60, 62, 63, 65 ve 66’ncı maddeleri olmak üzere çeşitli hükümlerde düzenlenmiştir.

Temel düzenlemeler şu şekilde özetlenebilir:

• İİK m. 60: Ödeme emrinin içeriğini ve borçluya yapılacak ihtarları düzenler.
• İİK m. 62: İtirazın süresini, yapılacağı makamı ve bazı itiraz türlerinin taşıması gereken özellikleri belirler.
• İİK m. 63: İtiraz sebeplerinin sonraki aşamalarda değiştirilmesine ilişkin sınırlamaları içerir.
• İİK m. 65: Kusuru olmaksızın süresinde itiraz edemeyen borçlunun gecikmiş itiraz yolunu düzenler.
• İİK m. 66: Süresinde yapılan itirazın takibi durduracağını hükme bağlar.
• İİK m. 67: Alacaklının açabileceği itirazın iptali davasını düzenler.
• İİK m. 68 ve 68/a: Belirli nitelikteki belgelere dayanan alacaklarda itirazın kaldırılması yolunu düzenler.

Somut dosyada hangi hükmün uygulanacağı, takip türü ve ödeme emrinin niteliğine göre belirlenmelidir.

Her Ödeme Emrine Aynı Şekilde İtiraz Edilmez

Tebliğ edilen belgenin üzerinde “ödeme emri” yazması, her durumda yedi gün içinde icra dairesine itiraz edileceği anlamına gelmez. Öncelikle takip türü tespit edilmelidir.

Özellikle bono, çek veya poliçeye dayalı takiplerde beş günlük süre geçirilerek icra dairesine verilen genel bir itiraz dilekçesi, beklenen hukuki sonucu doğurmayabilir. Aynı şekilde mahkeme kararına dayanan ilamlı icrada, “borca itiraz ediyorum” şeklinde icra dairesine başvurulması takibi durdurmaz.

Ödeme Emrine İtiraz Süresi Kaç Gündür?

Genel haciz yoluyla ilamsız takipte ödeme emrine itiraz süresi, tebliğ tarihinden itibaren yedi gündür. Bu süre hak kaybı bakımından kesin nitelikte olduğundan, ödeme emrinin fiilen ne zaman görüldüğü değil, hukuken hangi tarihte tebliğ edilmiş sayıldığı önem taşır.

Süre hesabında tebliğ günü hesaba katılmaz. Yedi günlük sürenin son günü resmî tatile rastlarsa süre, tatili takip eden ilk iş gününün çalışma saati sonunda biter. Hafta sonuna rastlayan ara günler ise sürenin hesabına dahildir.

Birden fazla borçlu bulunması hâlinde her borçlu bakımından süre, ödeme emrinin kendisine tebliğ edildiği tarihe göre ayrı ayrı hesaplanır. Borçlulardan birinin itiraz etmesi, kural olarak diğer borçlular yönünden de takip durmuş sayılmasını sağlamaz.

Elektronik Tebligatta Süre Nasıl Hesaplanır?

Elektronik tebligat, muhatabın elektronik tebligat adresine ulaştığı tarihi izleyen beşinci günün sonunda yapılmış sayılır. Muhatabın belgeyi daha önce açmış veya hiç açmamış olması, kanuni tebliğ tarihini tek başına değiştirmez.

Yedi günlük itiraz süresi, elektronik tebligatın hukuken yapılmış sayıldığı günü takip eden günden itibaren hesaplanmalıdır. Özellikle şirketler, avukatlar ve elektronik tebligat kullanma zorunluluğu bulunan kişiler bakımından UETS kayıtlarının düzenli kontrol edilmemesi ciddi hak kayıplarına neden olabilir.

Usulsüz Tebligatta Süre Ne Zaman Başlar?

Ödeme emri Tebligat Kanunu’na aykırı şekilde tebliğ edilmişse, bu durum kendiliğinden takibin sona ermesini sağlamaz. Tebligat Kanunu’nun 32’nci maddesi uyarınca muhatap usulsüz tebligatı öğrenmişse, bildirdiği öğrenme tarihi tebliğ tarihi olarak kabul edilebilir.

Bununla birlikte usulsüz tebligat iddiası, icra mahkemesinde şikâyet yoluyla ileri sürülmelidir. Borca itirazın da öğrenme tarihine göre hesaplanacak süre içinde icra dairesine sunulması gerekir. Yalnızca icra mahkemesine başvurulması, borca itirazın da yapılmış olduğu anlamına gelmez.

Öğrenme tarihi konusunda dosyadaki işlemler, UYAP kayıtları, haciz bildirimi, banka blokesi ve taraf beyanları birlikte değerlendirilebilir. Bu nedenle gerçeğe aykırı veya çelişkili bir öğrenme tarihi bildirilmesi, başvurunun reddedilmesine ve takip işlemlerinin devamına yol açabilir.

Ödeme Emrine İtiraz Nereye ve Nasıl Yapılır?

İtiraz, kural olarak ödeme emrini gönderen icra dairesine yapılır. Borçlu başka bir yerde bulunuyorsa, herhangi bir icra dairesine başvurarak itirazın takip dosyasına gönderilmesini isteyebilir. Bu durumda gönderme giderlerinin yatırılması gerekir.

İtiraz;

• Yazılı bir dilekçeyle,
• İcra dairesinde sözlü beyanda bulunularak tutanağa geçirilmek suretiyle,
• Gerekli teknik ve hukuki koşullar sağlanıyorsa UYAP üzerinden elektronik imzayla

yapılabilir.

Sözlü itiraz tutanağının içeriği okunmalı ve itirazın kapsamının doğru yazıldığı kontrol edilmelidir. Yazılı başvuruda ise dilekçenin icra dosyasına kaydedildiğini gösteren evrak kayıt numarası veya teslim belgesi alınmalıdır.

Alacaklıya gönderilen e-posta, WhatsApp mesajı, noter ihtarnamesi ya da doğrudan yapılan “borcu kabul etmiyorum” açıklaması, icra dosyasına usulüne uygun bir itiraz sunulmadıkça takibi durdurmaz. Dilekçenin yalnızca postaya verilmiş olması da sürenin korunduğu anlamına gelmeyebilir; itirazın süresi içinde yetkili bir icra dairesinin kaydına girmesi güvence altına alınmalıdır.

İtiraz Dilekçesinde Hangi Bilgiler Bulunmalıdır?

Ödeme emrine itiraz için her durumda ayrıntılı delil sunulması zorunlu değildir. Bununla birlikte eksik veya yanlış ifadelerin daha sonraki yargılama aşamasında olumsuz sonuç doğurmaması için dilekçenin dosyanın özelliklerine göre hazırlanması gerekir.

İtiraz dilekçesinde en azından şu bilgilere yer verilmelidir:

• İcra dairesinin adı ve takip dosyası numarası,
• Borçlunun adı, soyadı veya ticaret unvanı,
• Tebliğ tarihi,
• İtirazın borcun tamamına mı, belirli bir bölümüne mi yönelik olduğu,
• Varsa imzaya ilişkin açık itiraz,
• Varsa icra dairesinin yetkisine yönelik itiraz ve yetkili olduğu ileri sürülen icra dairesi,
• Ana para, faiz ve diğer fer’î alacaklara ilişkin açıklamalar,
• İtiraz iradesini tereddütsüz gösteren talep,
• Tarih ve imza.

İtiraz gerekçelerinin birbirleriyle çelişmemesi önemlidir. Örneğin aynı dilekçede hem “taraflar arasında hiçbir sözleşme ilişkisi bulunmamaktadır” hem de “sözleşmeden doğan borç tamamen ödenmiştir” şeklinde açıklamalar yapılması, somut olaya göre ispat yükünü ve savunmanın güvenilirliğini etkileyebilir.

Ödeme Emrine İtiraz Türleri

Borcun Tamamına İtiraz

Borçlu, takip konusu borcun hiç bulunmadığını ileri sürüyorsa borcun tamamına itiraz edebilir. İtirazın yalnızca ana parayı değil; işlemiş faiz, takip sonrası faiz, masraf ve diğer fer’î alacakları da kapsayıp kapsamadığı açıkça belirtilmelidir.

Borca tamamen itiraz edildiğinde ve başvuru süresinde yapıldığında takip bütün alacak yönünden durur. Ancak borcun gerçekte mevcut olduğunun sonradan tespit edilmesi hâlinde faiz, yargılama gideri, vekâlet ücreti ve şartları oluşmuşsa icra inkâr tazminatı gündeme gelebilir.

Kısmi İtiraz

Borçlu, takipte istenen miktarın yalnızca bir bölümünü kabul etmiyorsa itiraz ettiği kısmın nedenini ve miktarını açıkça göstermelidir. “Bu kadar borcum yoktur”, “hesaplama yanlıştır” veya “borcun bir kısmını kabul etmiyorum” gibi miktarı belirlemeyen ifadeler geçerli bir kısmi itiraz için yeterli olmayabilir.

Örneğin takipte 150.000 TL talep edilmiş ve borçlu yalnızca 40.000 TL’lik kısmın ödendiğini ileri sürüyorsa, itiraz edilen bölümün 40.000 TL olduğu açıkça yazılmalıdır. İtiraz edilmeyen miktar yönünden takip kesinleşebilir ve alacaklı bu bölüm için haciz talep edebilir.

İmzaya İtiraz

Takip adi bir senede dayanıyor ve borçlu senetteki imzanın kendisine ait olmadığını ileri sürüyorsa bu itirazını ayrıca ve açıkça bildirmelidir. Yalnızca “borca itiraz ediyorum” denilmesi, adi senet altındaki imzanın da inkâr edildiği anlamına gelmez.

İİK m. 62 uyarınca imzanın açıkça reddedilmemesi, takip hukuku bakımından imzanın kabul edilmiş sayılmasına yol açabilir. Bu nedenle imzaya itirazın, borca itirazdan ayrı bir cümleyle ve tereddüde yer vermeyecek biçimde belirtilmesi gerekir.

Bu açıklama genel haciz yoluyla takipteki adi senetler bakımındandır. Bono, çek veya poliçeye dayalı kambiyo takibinde imzaya itiraz, beş gün içinde icra mahkemesine yapılır ve farklı hükümler uygulanır.

Faize ve Fer’î Alacaklara İtiraz

Ana para borcu kabul edilmekle birlikte;

• Uygulanan faiz oranına,
• Faizin başlangıç tarihine,
• Temerrüdün gerçekleşmediğine,
• Bileşik faiz uygulanmasına,
• Komisyon, masraf veya ceza şartına

itiraz edilebilir.

Yalnızca faize itiraz edilmesi hâlinde ana para yönünden takip durmaz. Bu nedenle borçlunun itirazının hangi alacak kalemlerini kapsadığı rakamsal olarak mümkün olduğunca açık gösterilmelidir.

Yetkiye İtiraz

Para ve teminat borçlarına ilişkin ilamsız takiplerde icra dairesinin yetkisi, İİK m. 50’nin yaptığı atıf nedeniyle Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun yetki kuralları dikkate alınarak belirlenir.

Borçlu, takibin yetkisiz icra dairesinde başlatıldığını ileri sürüyorsa yetki itirazını ödeme emrine itiraz süresi içinde bildirmelidir. Kural olarak yalnızca “yetkiye itiraz ediyorum” denilmesi yeterli değildir; yetkili olduğu ileri sürülen icra dairesi de gösterilmelidir. Birden fazla yetkili yer bulunuyorsa borçlunun bunlardan hangisini seçtiğini açıkça belirtmesi gerekir.

Yetki itirazı ile borca itirazın birlikte ileri sürülmesi durumunda yetki meselesi öncelikle değerlendirilir. Borçlu süresi içinde yetki itirazında bulunmamışsa icra dairesi, kural olarak kendiliğinden yetkisizlik kararı veremez.

Şirketler Adına Yapılacak İtirazlarda Temsil Yetkisi

Tüzel kişiler adına ödeme emrine itiraz, şirketi veya kurumu temsile yetkili kişi ya da vekil tarafından yapılmalıdır. Ticaret sicili kayıtlarında müşterek temsil öngörülmüşse, yalnızca bir şirket temsilcisinin imzasıyla sunulan dilekçe temsil yönünden tartışma doğurabilir.

Yargıtay 12. Hukuk Dairesinin 20.10.2022 tarihli, 2022/3391 Esas ve 2022/10689 Karar sayılı kararında, müşterek temsil yetkisi bulunan bir şirkette itiraz dilekçesinin tek yetkili tarafından imzalanması ele alınmış; temsil eksikliğinin giderilmesi için uygun usulün uygulanması gerektiği belirtilmiştir.

Şirketler bakımından ödeme emri tebliğ alınır alınmaz güncel ticaret sicili kayıtlarının, imza sirkülerinin ve temsil biçiminin kontrol edilmesi önemlidir.

Ödeme Emrine İtiraz Edilince Ne Olur?

İİK m. 66 uyarınca süresinde yapılan geçerli itiraz takibi kendiliğinden durdurur. Takibin durması için ayrıca icra müdürlüğünden veya mahkemeden karar alınması gerekmez. İcra dairesinin takibin durdurulmasına ilişkin kaydı, mevcut hukuki durumun tespiti niteliğindedir.

Takibin durması şu sonuçları doğurur:

• İtiraz edilen alacak bölümü için haciz istenemez.
• Daha önce kesinleşmemiş takip işlemlerine devam edilemez.
• Kısmi itirazda, itiraz edilmeyen miktar yönünden takip sürdürülebilir.
• İtiraz yalnızca itiraz eden borçlu bakımından hüküm doğurur.
• Alacaklı, itirazı hükümden düşürmeden duran takibe devam edemez.

Bununla birlikte itiraz, alacağı maddi hukuk bakımından sona erdirmez. Borç gerçekten mevcutsa temerrüt faizi işlemeye devam edebilir. İtirazın daha sonra haksız bulunması hâlinde borçlu, artan faiz ve yargılama giderleriyle karşılaşabilir.

İtirazdan önce uygulanmış bir ihtiyati haciz veya başka bir koruma tedbirinin bulunması hâlinde, itiraz bu tedbirleri her durumda kendiliğinden ortadan kaldırmaz. Dosyadaki koruma kararlarının ayrıca incelenmesi gerekir.

İtiraz Üzerine Alacaklı Hangi Yollara Başvurabilir?

İtirazın İptali Davası

Alacaklı, İİK m. 67 uyarınca itirazın kendisine tebliğinden itibaren bir yıl içinde görevli ve yetkili mahkemede itirazın iptali davası açabilir. Görevli mahkeme, alacağın dayandığı hukuki ilişkiye göre belirlenir. Uyuşmazlık tüketici, iş, ticaret veya kira ilişkisinden kaynaklanıyorsa özel görev kuralları dikkate alınmalıdır.

Dava sonunda itirazın iptaline karar verilirse alacaklı, durmuş olan icra takibine devam edebilir. Alacağın likit ve belirlenebilir olması, talepte bulunulması ve diğer kanuni şartların gerçekleşmesi hâlinde borçlu aleyhine takip konusu alacağın yüzde yirmisinden az olmamak üzere icra inkâr tazminatına hükmedilebilir.

İtirazın iptali davasının kötü niyetle veya haksız olarak açılması hâlinde, şartları varsa alacaklı aleyhine de tazminat söz konusu olabilir. Tazminat değerlendirmesi otomatik değildir; talep, alacağın niteliği ve tarafların davranışları birlikte incelenir.

Uyuşmazlığın türüne göre dava açılmadan önce zorunlu arabuluculuğa başvurulması gerekebilir. Ticari davalar ile iş sözleşmesinden kaynaklanan uyuşmazlıklarda itirazın iptali davalarının zorunlu arabuluculuk kapsamında olduğu açıkça düzenlenmiştir. Kira, tüketici ve diğer özel uyuşmazlıklarda da ilgili mevzuat ayrıca değerlendirilmelidir.

İtirazın Kaldırılması

Alacaklının elinde İİK m. 68 veya 68/a kapsamında kabul edilen nitelikte bir belge bulunuyorsa, itirazın tebliğinden itibaren altı ay içinde icra mahkemesinden itirazın kaldırılmasını talep edebilir.

İtirazın kaldırılması, genel mahkemede görülen kapsamlı bir alacak davası değildir. İnceleme, kanunda belirtilen belgeler ve takip hukuku kuralları çerçevesinde daha sınırlı şekilde yapılır. Alacağın dayandığı belgenin İİK m. 68 kapsamında olup olmadığı her dosyada ayrıca incelenmelidir.

Genel Hükümlere Göre Alacak Davası

Alacaklı, koşulları varsa genel zamanaşımı süresi içinde alacak davası da açabilir. Ancak İİK m. 67’deki bir yıllık süre geçtikten sonra açılan genel alacak davası, önceki ilamsız takibe devam edilmesini sağlayan bir itirazın iptali davası niteliğinde olmaz. Alacaklı, lehine hüküm elde ederse bu ilama dayanarak yeni bir ilamlı takip başlatabilir.

İtiraz Süresi Kaçırılırsa Ne Yapılabilir?

Yedi günlük sürenin geçirilmesi hâlinde takip kesinleşir. Alacaklı, borçlunun taşınır ve taşınmaz malları, banka hesapları, ücret alacağı ve üçüncü kişilerde bulunan hakları üzerine haciz uygulanmasını isteyebilir.

Sürenin kaçırıldığı her durumda aynı hukuki yol uygulanmaz.

Gecikmiş İtiraz

Borçlu, kendi kusuru olmaksızın ortaya çıkan bir engel nedeniyle süresinde itiraz edememişse İİK m. 65 uyarınca gecikmiş itirazda bulunabilir. Ağır hastalık, doğal afet veya kişinin iradesi dışında gelişen ve işlem yapmasını gerçekten engelleyen durumlar somut olayın özelliklerine göre değerlendirilebilir.

Gecikmiş itiraz;

• Engel kalktıktan itibaren üç gün içinde,
• Mazereti gösteren delillerle birlikte,
• İtiraz sebepleri ve dayanakları belirtilerek,
• Paraya çevirme işlemi tamamlanmadan önce

icra mahkemesine sunulmalıdır.

Her hastane kaydı veya sağlık belgesi gecikmiş itiraz için yeterli kabul edilmez. Belgenin, kişinin süresinde hukuki işlem yapmasına gerçekten engel olan durumu göstermesi gerekir.

Usulsüz Tebligat Şikâyeti

Sürenin geçirilmesi usulsüz tebligattan kaynaklanıyorsa, öncelikle tebliğ tarihinin düzeltilmesi için icra mahkemesinde şikâyet yoluna başvurulabilir. Borca, imzaya veya yetkiye ilişkin itirazın ise ayrıca icra dairesine bildirilmesi gerekir.

Usulsüz tebligat şikâyeti ile gecikmiş itiraz farklı hukuki kurumlardır. Birinde tebligat işleminin kanuna uygunluğu, diğerinde ise usulüne uygun tebliğe rağmen süresinde işlem yapmayı engelleyen kusursuz bir mazeret incelenir.

Menfi Tespit ve İstirdat Davası

Takip kesinleşmiş olsa bile borçlu olmadığını ileri süren kişi, şartları varsa İİK m. 72 kapsamında menfi tespit davası açabilir. Ancak takip başladıktan sonra açılan menfi tespit davası, icra takibini kendiliğinden durdurmaz. Mahkemenin verebileceği tedbirin kapsamı, davanın takipten önce veya sonra açılmasına ve kanuni teminat koşullarına göre değişir.

Borç takip kapsamında ödenmişse, şartları oluştuğunda istirdat davasıyla ödenen paranın geri alınması talep edilebilir. Bu davalarda süre, ispat ve görev kuralları ayrıca değerlendirilmelidir.

Ödeme Emrine İtirazda Sık Yapılan Hatalar

Faturaya İtiraz Etmenin İcra Takibini Durdurduğunu Düşünmek

Ticari faturaya veya hesap ekstresine daha önce itiraz edilmiş olması, sonradan başlatılan icra takibini kendiliğinden durdurmaz. Ödeme emrine ayrıca ve süresi içinde itiraz edilmelidir.

İtirazı Alacaklıya Bildirmekle Yetinmek

Alacaklıya, avukatına veya tahsilat şirketine yapılan açıklamalar icra dosyasına kaydedilmedikçe ödeme emrine itiraz yerine geçmez.

İcra Dairesi Yerine Mahkemeye Başvurmak

Genel haciz yoluyla ilamsız takipte borca itiraz icra dairesine yapılır. İcra mahkemesine verilen borca itiraz dilekçesi, kural olarak takibi durdurmaz. Buna karşılık kambiyo takibinde başvuru mercii icra mahkemesidir. Belgenin türü incelenmeden başvuru yapılması bu nedenle ciddi risk taşır.

Kısmi İtirazda Miktarı Göstermemek

“Borcum bu kadar değildir” şeklindeki belirsiz ifadeler, kısmi itirazın geçersiz sayılmasına neden olabilir. İtiraz edilen ana para, faiz veya diğer alacak kalemlerinin miktarı mümkün olduğunca ayrı ayrı belirtilmelidir.

İmzaya Açıkça İtiraz Etmemek

Adi senetteki imzanın borçluya ait olmadığı ileri sürülecekse, yalnızca borca itiraz etmek yeterli değildir. İmzaya itiraz ayrıca ve açıkça yazılmalıdır.

Faiz ve Fer’î Alacakları Unutmak

Ana paraya itiraz edilirken faiz, masraf, komisyon ve diğer fer’î alacaklar hakkında açıklama yapılmaması, itirazın kapsamı konusunda uyuşmazlık yaratabilir.

Şirketin Temsil Biçimini Kontrol Etmemek

Müşterek temsil edilen bir şirket adına tek imzayla başvuru yapılması, itirazın geçerliliğini tartışmalı hâle getirebilir. Güncel temsil kayıtları süre dolmadan kontrol edilmelidir.

İtirazın Her Durumda Risksiz Olduğunu Düşünmek

İtiraz, borçluya koşulsuz bir zaman kazanma aracı sağlamaz. Borcun mevcut ve miktarının belirlenebilir olduğunun ortaya çıkması hâlinde icra inkâr tazminatı, faiz, yargılama gideri ve vekâlet ücreti gündeme gelebilir.

Yargıtay Kararlarında Ödeme Emrine İtiraz

Yetki İtirazının Süresinde İleri Sürülmesi

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, 08.10.2025 tarihli, 2024/176 Esas ve 2025/618 Karar sayılı kararında ilamsız icra takiplerinde yetkisizlik iddiasının ödeme emrine itiraz yoluyla ileri sürülmesi gerektiğini belirtmiştir. Kararda, süresinde yetki itirazı bulunmadığında icra dairesinin kural olarak kendiliğinden yetkisizlik kararı veremeyeceği ve borçlunun yetkili icra dairesini göstermesi gerektiği vurgulanmıştır.

Kısmi İtirazda Miktarın Açıkça Gösterilmesi

Yargıtay 12. Hukuk Dairesinin 04.06.2018 tarihli, 2017/1995 Esas ve 2018/5765 Karar sayılı kararında borçlunun kısmi itirazda bulunmasına rağmen itiraz ettiği miktarı açıkça göstermediği değerlendirilmiştir. Daire, miktarı belirtilmeyen kısmi itirazın İİK m. 62 kapsamında geçerli kabul edilemeyeceğine karar vermiştir.

İtirazın İptali Davasında Bir Yıllık Sürenin Başlangıcı

Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 18.06.2019 tarihli, 2017/1651 Esas ve 2019/707 Karar sayılı kararına göre itirazın iptali davasındaki bir yıllık hak düşürücü süre, itirazın alacaklıya Tebligat Kanunu hükümlerine uygun şekilde tebliğ edilmesiyle başlar. Alacaklının icra dosyasında işlem yaparak itirazı öğrenmiş olması, tek başına usulüne uygun tebliğ yerine geçmez.

İtirazın İptali Davasının Takibe Bağlılığı

Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 11.02.2020 tarihli, 2017/2076 Esas ve 2020/117 Karar sayılı kararında itirazın iptali davasının takipte ileri sürülen alacağın sebebi ve dayanaklarıyla bağlantısı ele alınmıştır. Alacaklının, takipte dayanmadığı ve başlı başına farklı bir borç sebebi oluşturan belgeye dayanarak itirazın iptali davasının kapsamını değiştiremeyeceği kabul edilmiştir.

Gecikmiş İtirazda Mazeretin İspatı

Yargıtay 12. Hukuk Dairesinin 10.02.2014 tarihli, 2014/45 Esas ve 2014/3083 Karar sayılı kararında borçlunun sunduğu hastane kaydının, süresinde itiraz etmesine engel olan bir durumu kanıtlamaya yeterli olmadığı değerlendirilmiştir. Karar, gecikmiş itirazda yalnızca bir sağlık belgesi sunmanın yeterli olmayacağını; mazeretin işlem yapmayı gerçekten engellediğinin ortaya konulması gerektiğini göstermektedir.

Yargıtay kararları hukuki ilkelerin anlaşılmasında önemli olmakla birlikte her karar kendi maddi olayına göre verilmiştir. Tarafların sıfatı, takip dayanağı belge, itirazın tam metni, tebligat şekli ve yargılama aşaması farklı olduğunda hukuki değerlendirme de değişebilir.

Hak Kaybını Önleyen Dosya Bazlı Hukuki Değerlendirme

Ödeme emrine itiraz süreci, kısa bir dilekçe verilmesinden ibaret görülmemelidir. Takip türünün yanlış belirlenmesi, yedi veya beş günlük sürenin karıştırılması, imzaya açıkça itiraz edilmemesi, kısmi itiraz miktarının gösterilmemesi ya da şirket adına yetkisiz kişi tarafından başvuru yapılması takibin kesinleşmesine neden olabilir.

Ödeme emri tebliğ alındığında takip dosyası, dayanak belgeler, tebliğ mazbatası, borç ilişkisi, yapılan ödemeler, faiz hesabı ve tarafların temsil durumu birlikte incelenmelidir. Her dosyanın kendi şartlarına göre değerlendirilmesi gerektiğinden, başka bir uyuşmazlık için hazırlanmış standart bir itiraz metninin aynen kullanılması uygun olmayabilir.

Hukuki sonucun somut olayın özelliklerine göre değişebileceği unutulmamalıdır. İtiraz süresinin kısa olması ve yanlış başvurunun sonradan giderilmesinin her zaman mümkün olmaması nedeniyle hak kaybı yaşamamak için profesyonel hukuki destek alınması önem taşır.

Yazar: Av. Erdem Varol

Hukuki konuları mevzuat, yargı kararları ve uygulama çerçevesinde ele alan bilgilendirici içerikler hazırlamaktadır.

İlgili Hukuki İçerikler

İİK Madde 68: İtirazın Kesin Olarak Kaldırılması ve Belge Sistemi İİK Madde 277: Tasarrufun İptali Davasının Şartları ve Hukuki Sonuçları İİK Madde 67: İtirazın İptali Davası, Süresi ve Tazminat Şartları İİK Madde 75: Mal Beyanı Süresi, Başlangıcı ve Hukuki Sonuçları