Belirsiz alacak davası, 7589 sayılı Kanun ile 31 Temmuz 2026 tarihinde yürürlükten kaldırılmıştır. Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 107. maddesi artık yeni davalarda uygulanmayacak; bunun yerine, bölünebilir bir alacağın yalnızca bir kısmının talep edildiği kısmi davalarda alacak miktarı tahkikat sona erinceye kadar bir defaya mahsus artırılabilecektir. Ancak kaldırılma tarihinden önce açılmış belirsiz alacak davaları eski hükümlere göre görülmeye devam edecektir.
Bu değişiklik, alacak veya tazminat hakkının ortadan kaldırıldığı anlamına gelmez. Kaldırılan, alacağın başlangıçta tam olarak belirlenemediği durumlarda kullanılan özel bir dava türüdür. Yeni dönemde dava türünün, başlangıçta talep edilecek miktarın, zamanaşımının ve talep artırım zamanının doğru belirlenmesi daha fazla önem taşımaktadır.
Belirsiz Alacak Davası Hangi Düzenlemeyle Kaldırıldı?
Kamuoyunda 12. Yargı Paketi olarak bilinen 7589 sayılı Yargının Etkin ve Verimli İşlemesine Yönelik Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun, 31 Temmuz 2026 tarihli ve 33326 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmıştır.
Kanunun 19. maddesiyle, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun belirsiz alacak davasını düzenleyen 107. maddesi yürürlükten kaldırılmıştır. Düzenleme, Kanunun yayımı tarihinde yürürlüğe girdiğinden 31 Temmuz 2026 tarihi yeni sistem bakımından esas alınmaktadır.
Değişiklikle birlikte üç temel kural ortaya çıkmıştır:
- 31 Temmuz 2026 tarihinden itibaren HMK’nin 107. maddesine dayanılarak yeni bir belirsiz alacak davası açılamaz.
- Bu tarihten önce açılmış belirsiz alacak davalarında eski HMK 107 uygulanmaya devam eder.
- Yeni açılacak kısmi davalarda talep konusu, tahkikat sona erinceye kadar bir defaya mahsus artırılabilir.
Dolayısıyla “belirsiz alacak davası kaldırıldı” ifadesi yeni davalar yönünden doğrudur. Ancak devam eden dosyaların kendiliğinden reddedileceği veya kısmi davaya dönüşeceği yönündeki değerlendirmeler hukuken isabetli değildir.
Belirsiz Alacak Davası Neydi?
Belirsiz alacak davası, alacaklının dava açtığı tarihte alacağının miktarını veya değerini tam ve kesin olarak belirlemesinin kendisinden beklenemediği ya da objektif olarak mümkün olmadığı durumlarda başvurabildiği bir dava türüydü.
Davacı, hukuki ilişkiyi ve asgari bir miktarı belirterek dava açabiliyor; karşı tarafın sunduğu bilgiler, bilirkişi incelemesi veya tahkikat sırasında elde edilen deliller sonucunda alacak miktarı belirlenince talebini artırabiliyordu.
Bu dava türüne özellikle şu uyuşmazlıklarda başvurulmaktaydı:
- Fazla çalışma, hafta tatili ve ulusal bayram alacakları gibi işçilik alacakları,
- İş kazasından kaynaklanan maddi tazminat talepleri,
- Trafik kazası nedeniyle oluşan bedensel zararlar,
- Destekten yoksun kalma tazminatı,
- Kazanç kaybı ve çalışma gücü kaybı talepleri,
- Sigorta tazminatları,
- Hesapların veya ticari defterlerin incelenmesini gerektiren alacaklar,
- Zarar miktarının bilirkişi incelemesiyle belirlenebildiği uyuşmazlıklar.
Belirsiz alacak davasının en önemli etkilerinden biri, dava açılmasıyla birlikte zamanaşımının alacağın tamamı bakımından kesilmesi ve sonradan artırılan bölüm için ayrıca zamanaşımı savunmasıyla karşılaşılmamasıydı.
Belirsiz Alacak Davası Neden Kaldırıldı?
Kanun gerekçesinde, hangi alacakların belirsiz alacak davasına konu olabileceği konusunda uygulamada önemli görüş ayrılıkları oluştuğu belirtilmiştir. Özellikle işçilik alacakları ve tazminat davalarında, aynı nitelikteki taleplerin farklı mahkemeler tarafından farklı şekilde değerlendirilebildiği görülmekteydi.
Bir alacağın belirli mi, belirlenebilir mi yoksa gerçekten belirsiz mi olduğu konusunda yaşanan uyuşmazlıklar;
- Davaların hukuki yarar yokluğu nedeniyle reddedilmesine,
- Yargılamaların uzun süre sonra usulden sonuçlanmasına,
- Zamanaşımı tartışmalarına,
- Ek dava veya ıslah ihtiyacının doğmasına,
- Benzer dosyalarda farklı kararlar verilmesine
neden olabiliyordu.
Anayasa Mahkemesi de bazı bireysel başvuru kararlarında, şartları oluşmadığı gerekçesiyle belirsiz alacak davasının doğrudan usulden reddedilmesini mahkemeye erişim hakkı yönünden incelemiştir. Kanun koyucu, uygulamadaki bu tereddütleri gidermek ve belirsiz alacak davasının sağladığı zamanaşımı korumasını kısmi dava içinde karşılamak amacıyla yeni bir sistem oluşturmuştur.
Ancak yeni düzenlemenin uygulamada doğuracağı bütün sorunların şimdiden kesin biçimde öngörülmesi mümkün değildir. Özellikle talep artırımının kapsamı, birden fazla alacak kaleminde “bir defa” sınırının nasıl uygulanacağı ve artırımın faiz başlangıcına etkisi zaman içinde oluşacak içtihatlarla daha belirgin hâle gelecektir.
Belirsiz Alacak Davasının Yerine Hangi Dava Açılacak?
Belirsiz alacak davasının yerine bütün uyuşmazlıklar için geçerli tek bir dava türü getirilmemiştir. Başvurulacak hukuki yol, alacağın niteliğine ve dava açılırken hesaplanabilir olup olmadığına göre belirlenmelidir.
Alacak Tam Olarak Belirlenebiliyorsa Tam Eda Davası
Alacak miktarı sözleşme, fatura, bordro, banka kaydı, hesap özeti veya başka bir belge üzerinden tam olarak hesaplanabiliyorsa alacağın tamamı talep edilerek eda davası açılabilir.
Davacının elindeki verilerle miktarı belirlenebilen bir alacağın gereğinden düşük gösterilmesi, yargılama giderleri ve zamanaşımı yönünden beklenmeyen sonuçlara yol açabilir.
Alacağın Bir Bölümü Talep Edilecekse Kısmi Dava
Talep konusu bölünebilir nitelikteyse alacağın yalnızca bir kısmı dava edilebilir. Bu durumda HMK’nin 109. maddesi kapsamında kısmi dava söz konusu olur.
Kısmi dava yalnızca miktarı belirsiz alacaklara özgü değildir. Bölünebilir nitelikteki belirli bir alacağın da bir kısmı dava edilebilir. Bununla birlikte alacak kalemleri, hukuki sebepler ve başlangıçta istenen miktarlar dava dilekçesinde açıkça gösterilmelidir.
Tespit Davası Ancak Hukuki Yarar Bulunması Hâlinde
HMK’nin 106. maddesinde düzenlenen genel tespit davası yürürlüktedir. Ancak doğrudan eda davası açılabilecek bir durumda yalnızca tespit isteminde bulunulması her zaman hukuki yarar şartını karşılamayabilir.
Alacağın tahsilinin istendiği durumlarda kural olarak eda davası daha etkili bir hukuki koruma sağlar. Tespit davasına başvurulup başvurulamayacağı, uyuşmazlığın özelliklerine göre ayrıca incelenmelidir.
Yeni Kısmi Davada Talep Artırımı Nasıl Yapılacak?
7589 sayılı Kanun’un 20. maddesiyle HMK’nin 109. maddesine eklenen dördüncü fıkra uyarınca, alacağın yalnızca bir kısmının dava edildiği durumlarda talep konusu aynı dava içinde artırılabilir.
Yeni düzenlemenin temel özellikleri şunlardır:
- Talep artırımı aynı davada yapılmalıdır.
- Artırım hakkı bir defaya mahsustur.
- Artırım en geç tahkikat sona erinceye kadar gerçekleştirilmelidir.
- Karşı tarafın rızası aranmaz.
- Artırım, iddianın genişletilmesi yasağına tabi değildir.
- Artırılan bölüm yönünden zamanaşımı dava tarihinde kesilmiş sayılır.
Bu özel talep artırımı, teknik anlamda ıslah değildir. Kanun gerekçesinde de davacının ıslah hakkını kullanmadan alacağın kalan kısmını isteyebilmesinin amaçlandığı belirtilmektedir. Dolayısıyla bu yolun kullanılması kural olarak ıslah hakkının kullanıldığı anlamına gelmez. Bununla birlikte ıslahla talep edilen bölümün zamanaşımı karşısındaki durumu ile HMK 109/4 kapsamında yapılan artırımın sonuçları aynı olmayabilir.
Talep Artırımı İçin Mahkemenin Süre Vermesi Beklenmemelidir
Eski belirsiz alacak davasında, alacak miktarı tam ve kesin olarak belirlenebilir hâle geldiğinde mahkeme tarafından davacıya talebini belirlemesi için iki haftalık kesin süre verilmesi düzenlenmişti.
Yeni HMK 109/4 ise mahkemeye aynı şekilde açık bir süre verme yükümlülüğü getirmemektedir. Düzenleme, talebin tahkikat sona erinceye kadar artırılabileceğini belirtmektedir. Bu nedenle bilirkişi raporu veya diğer delillerle alacak miktarı ortaya çıktığında mahkemenin ayrıca süre vermesini beklemek ciddi bir usul riski oluşturabilir.
Tahkikatın sona erdiği açıklandıktan sonra bu özel artırma hakkının kullanılmasının mümkün olmayacağı dikkate alınmalıdır.
Artırım Dilekçesi ve Harcın Tamamlanması
Talep artırımının mahkemeye sunulacak açık bir dilekçeyle yapılması gerekir. Artırılan miktar, her alacak kalemi yönünden ayrı ve tereddüde yer vermeyecek şekilde gösterilmelidir.
Artırılan dava değeri üzerinden eksik kalan nispi harcın tamamlanması da gerekir. Talep artırımı yapılması, harç yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz. Harcın süresinde yatırılmaması yargılamanın ilerleyişini ve artırılan bölüm hakkında karar verilmesini etkileyebilir.
Zamanaşımı Artırılan Alacak Bakımından Nasıl Uygulanacak?
Yeni düzenlemenin en önemli yönü, artırılan bölüm bakımından zamanaşımının dava tarihinde kesilmiş sayılmasıdır.
Örneğin bölünebilir bir tazminat alacağı için başlangıçta 20.000 TL kısmi dava açılmış, bilirkişi incelemesi sonucunda zarar 400.000 TL olarak belirlenmişse davacı talebini tahkikat sona ermeden bir defada 400.000 TL’ye çıkarabilir. Bu durumda artırılan 380.000 TL bakımından da zamanaşımı, talebin artırıldığı tarihte değil ilk davanın açıldığı tarihte kesilmiş kabul edilir.
Bununla birlikte şu ayrımlar önemlidir:
- Yalnızca usulüne uygun şekilde artırılan bölüm bu korumadan yararlanır.
- Talep edilmeyen veya artırım dışında bırakılan bakiye alacak otomatik olarak korunmuş sayılmaz.
- Düzenleme açıkça zamanaşımından söz etmektedir; hak düşürücü süreler yönünden aynı sonucun doğacağı peşinen kabul edilmemelidir.
- Zamanaşımı ile faiz başlangıcı birbirinden farklı hukuki konulardır.
Dolayısıyla “kısmi dava açılınca bütün alacağın zamanaşımı kendiliğinden kesilir” şeklindeki ifade eksiktir. Yeni hüküm, süresi içinde artırılan kısmın dava tarihinden itibaren korunmasını sağlamaktadır.
Zamanaşımı Koruması Faizi de Dava Tarihine Taşır mı?
HMK 109/4, yalnızca zamanaşımının kesilme tarihini düzenlemektedir. Artırılan bölüm için faizin de her durumda dava tarihinden itibaren işleyeceğine ilişkin açık bir hüküm bulunmamaktadır.
Faiz başlangıcı;
- Borçlunun dava öncesinde temerrüde düşürülüp düşürülmediğine,
- Alacağın sözleşmeden mi yoksa haksız fiilden mi doğduğuna,
- İhtar veya arabuluculuk başvurusunun içeriğine,
- İlgili özel kanun hükümlerine,
- Dava ve talep artırım dilekçesindeki faiz istemine
göre belirlenebilir.
Bu nedenle zamanaşımının dava tarihinde kesilmiş sayılması, artırılan miktar yönünden faizin de hiçbir değerlendirme yapılmadan aynı tarihten başlayacağı anlamına gelmez.
Kaldırılmadan Önce Açılan Belirsiz Alacak Davaları Ne Olacak?
7589 sayılı Kanun’un geçici 1. maddesinin onuncu fıkrası bu konuda açık bir geçiş hükmü içermektedir. Buna göre yürürlükten kaldırılan HMK 107, kaldırılma tarihinden önce açılan davalarda uygulanmaya devam edecektir.
Bu nedenle 31 Temmuz 2026 tarihinden önce açılmış bir belirsiz alacak davası:
- Sırf HMK 107 yürürlükten kaldırıldığı için reddedilmez.
- Kendiliğinden kısmi davaya dönüşmez.
- Eski HMK 107’deki talep belirleme ve artırım kurallarına tabi olmaya devam eder.
- Dosyanın istinaf veya temyiz aşamasında olması bu geçiş hükmünü ortadan kaldırmaz.
Bununla birlikte davanın kaldırılmadan önce açılmış olması, belirsiz alacak davası şartlarının mutlaka gerçekleştiği anlamına gelmez. Alacağın dava tarihinde belirlenebilir olup olmadığı ve davacının bu dava türüne başvurmakta hukuki yararının bulunup bulunmadığı, eski mevzuat ve ilgili içtihatlar çerçevesinde değerlendirilmeye devam edecektir.
31 Temmuz 2026’dan Sonra Belirsiz Alacak Davası Açılırsa Ne Olur?
HMK 107 artık yürürlükte olmadığından bu tarihten sonra dava dilekçesinin “belirsiz alacak davası” olarak adlandırılması önemli bir usul riski doğurur.
Hâkim, HMK’nin 33. maddesi gereğince Türk hukukunu kendiliğinden uygular ve tarafların davaya verdiği hukuki isimle bağlı değildir. Ancak hâkimin hukuki nitelendirme yetkisi, davacının talep sonucunu değiştirme veya eksik talebi kendiliğinden tamamlama yetkisi vermez. Mahkeme, HMK’nin 26. maddesindeki taleple bağlılık ilkesi gereğince istenenden fazlasına karar veremez.
Davanın kısmi dava olarak değerlendirilip değerlendirilemeyeceği;
- Talep sonucunun nasıl yazıldığına,
- Fazlaya ilişkin hakkın saklı tutulup tutulmadığına,
- Alacağın bölünebilir olup olmadığına,
- Her alacak kalemi için ayrı miktar gösterilip gösterilmediğine,
- Harcın hangi değer üzerinden yatırıldığına,
- Dilekçedeki maddi vakıalara
göre değişebilir.
Anayasa Mahkemesinin aşırı şekilcilikten kaçınılması yönündeki yaklaşımı bulunsa da yeni dönemde yanlış dava türünün hiçbir hukuki sonuç doğurmadan düzeltileceği varsayılmamalıdır.
Yeni Sistemde Dava Süreci Nasıl İlerleyecek?
1. Alacağın Hukuki Niteliği Belirlenir
Öncelikle talebin ücret, tazminat, sigorta bedeli, sözleşme alacağı veya başka bir hukuki ilişkiden kaynaklanıp kaynaklanmadığı tespit edilmelidir. Her alacak kaleminin zamanaşımı, faiz ve ispat koşulları farklı olabilir.
2. Alacağın Bölünebilir Olup Olmadığı İncelenir
Kısmi dava yalnızca bölünebilir talepler bakımından mümkündür. Para alacakları çoğunlukla bölünebilir nitelikte olsa da her tazminat talebi bakımından aynı değerlendirme yapılamaz.
Özellikle manevi tazminat taleplerinde bölünebilirlik ve talebin tek seferde ileri sürülmesi gerekliliği ayrıca değerlendirilmelidir. Yeni kısmi dava sistemi, niteliği gereği bölünemeyen bütün taleplere uygulanabilecek genel bir çözüm değildir.
3. Dava Şartı Arabuluculuk Kontrol Edilir
İşçi ve işveren alacakları, belirli ticari uyuşmazlıklar ve bazı tüketici uyuşmazlıklarında dava açılmadan önce arabuluculuğa başvurulması gerekebilir.
Arabuluculuk son tutanağında yer alan talepler ile dava dilekçesindeki alacak kalemlerinin uyumlu olması önemlidir. Arabuluculuk başvurusunun kapsamı, zamanaşımı ve dava şartı bakımından ayrıca incelenmelidir.
4. Dava Dilekçesinde Her Alacak Kalemi Ayrı Gösterilir
Kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, fazla çalışma ücreti ve yıllık izin ücreti gibi birbirinden bağımsız alacakların tek bir toplam miktar altında belirsiz bırakılması uygun değildir.
Her alacağın dayandığı olay, hukuki sebep, başlangıçta istenen miktar, faiz türü ve faiz başlangıç tarihi ayrı ayrı belirtilmelidir.
5. Deliller Toplanır ve Hesaplama Yapılır
Bordrolar, banka kayıtları, işyeri belgeleri, sağlık raporları, kusur raporları, aktüerya hesapları, ticari defterler ve bilirkişi raporları aracılığıyla gerçek alacak miktarı belirlenir.
Bilirkişi raporu mahkemeyi ve tarafları mutlak biçimde bağlamaz. Rapordaki hesaplama yöntemi, dönemler, ücret, kusur, indirimler ve ödeme kayıtları incelenmeden doğrudan talep artırımı yapılması yargılama gideri riski doğurabilir.
6. Talep Bir Defada Artırılır
Alacak miktarı yeterli açıklığa kavuştuğunda talep, tahkikat sona ermeden bir defaya mahsus artırılmalıdır. Birden fazla alacak kaleminin bulunduğu dosyalarda artırımın bütün kalemler yönünden hesaplama tamamlandıktan sonra yapılması daha güvenli olabilir.
7. Mahkeme Talep Edilen Miktar Üzerinden Karar Verir
Bilirkişi raporunda daha yüksek bir alacak hesaplanmış olsa bile mahkeme talep edilenden fazlasına hükmedemez. Artırımın eksik yapılması hâlinde hesaplanan fakat talep edilmeyen bölüm kendiliğinden hüküm altına alınmaz.
Eski ve Yeni Sistem Arasındaki Temel Farklar
| Konu | Eski belirsiz alacak davası | Yeni kısmi dava sistemi |
|---|---|---|
| Hukuki dayanak | Mülga HMK 107 | HMK 109/4 |
| Yeni dava açılması | 31 Temmuz 2026’dan itibaren mümkün değil | Koşulları varsa mümkün |
| Alacağın niteliği | Başlangıçta tam ve kesin belirlenemeyen alacak | Bölünebilir alacağın bir kısmı |
| Talep artırımı | Alacak belirlenince eski HMK 107 kapsamında | Tahkikat bitmeden bir defa |
| Karşı tarafın rızası | Aranmazdı | Aranmaz |
| Islah zorunluluğu | Yoktu | Özel artırım için yok |
| Zamanaşımı | Alacağın tamamı yönünden dava tarihi esas alınırdı | Artırılan kısım dava tarihinde kesilmiş sayılır |
| Devam eden dosyalar | Eski hüküm uygulanmaya devam eder | 31 Temmuz 2026 sonrası açılan davalarda uygulanır |
Anayasa Mahkemesi Kararlarının Yeni Döneme Etkisi
Anayasa Mahkemesi, İsmail Avcı başvurusu ile Faysal Çiftçi ve diğerleri başvurusunda, belirsiz alacak davasının şartlarının oluşmadığı gerekçesiyle davaların doğrudan usulden reddedilmesini mahkemeye erişim hakkı kapsamında değerlendirmiştir.
Mahkeme, usul kurallarının kişilerin iddialarını esas yönünden inceletmesini ölçüsüz biçimde engelleyecek şekilde uygulanmaması gerektiğine işaret etmiştir. Çetin Akboğa kararında ise zarar miktarının dava tarihinde belirlenememesi ve bilirkişi incelemesinin zamanaşımı süresi geçtikten sonra tamamlanması gibi durumlar mahkemeye erişim hakkı yönünden ele alınmıştır.
Bu kararlar özellikle 31 Temmuz 2026’dan önce açılmış ve eski HMK 107’ye tabi olan davalarda önemini korumaktadır. Yeni HMK 109/4 bakımından ise henüz yerleşmiş bir Yargıtay veya Anayasa Mahkemesi içtihadından söz etmek mümkün değildir. Yeni düzenlemenin yorumlanması, ilerleyen dönemde verilecek kararlarla şekillenecektir.
Sık Karıştırılan Hukuki Hususlar
Alacak Hakkı Kaldırılmamıştır
Belirsiz alacak davasının kaldırılması, işçilik alacağı, maddi tazminat, sigorta bedeli veya diğer alacak haklarının kaldırıldığı anlamına gelmez. Değişiklik, bu hakların hangi usulle talep edileceğine ilişkindir.
Kısmi Dava ile Ek Dava Aynı Şey Değildir
Kısmi davada alacağın bir bölümü ilk davada talep edilir. Kalan bölüm, yeni HMK 109/4 kapsamında aynı davada bir defa artırılabilir. Ek dava ise bakiye alacağın ayrı bir dava olarak ileri sürülmesidir.
Ayrı dava açılması hâlinde zamanaşımı, kesin hüküm, dava şartı arabuluculuk ve birleştirme gibi sorunlar ayrıca gündeme gelebilir.
“Fazlaya İlişkin Haklarımız Saklıdır” İfadesi Tek Başına Yeterli Değildir
Bu ifade, talep edilmeyen miktarın mahkemece kendiliğinden hüküm altına alınmasını sağlamaz. Bakiye alacak için süresi içinde açık bir talep artırım işlemi yapılması gerekir.
Zamanaşımı ile Hak Düşürücü Süre Aynı Değildir
Yeni HMK 109/4 yalnızca zamanaşımının artırılan bölüm bakımından dava tarihinde kesilmiş sayılacağını belirtmektedir. Hak düşürücü süreye tabi bir istemde aynı korumanın doğacağı kabul edilmeden önce özel düzenleme incelenmelidir.
Artırım Hakkı Sınırsız Değildir
Artırımın bir defaya mahsus ve tahkikat sona ermeden yapılması gerekir. İlk bilirkişi raporunun ardından eksik artırım yapılması ve daha sonra ek raporla daha yüksek bir alacağın ortaya çıkması hâlinde ikinci artırımın mümkün olup olmayacağı ciddi bir uyuşmazlık konusu olabilir.
Hak Kaybına Yol Açabilecek Başlıca Riskler
Yeni sistemde özellikle şu konulara dikkat edilmelidir:
- Davanın HMK 107’ye dayanılarak yanlış türde açılması,
- Bölünemeyen bir talebin kısmi davaya konu edilmesi,
- Dava şartı arabuluculuğun eksik veya hatalı yürütülmesi,
- Alacak kalemlerinin ayrı ayrı gösterilmemesi,
- Talep artırımının tahkikat sona erdikten sonraya bırakılması,
- Bir defalık artırım hakkının eksik hesaplamayla kullanılması,
- Artırılan miktara ilişkin harcın tamamlanmaması,
- Zamanaşımı korumasının faiz bakımından da geçerli olduğunun varsayılması,
- Hak düşürücü süre ile zamanaşımının karıştırılması,
- Bilirkişi raporu incelenmeden yüksek miktarlı artırım yapılması,
- Talep edilmeyen bakiye alacağın kendiliğinden korunacağının düşünülmesi.
Her dosyanın kendi şartlarına göre değerlendirilmesi gerekir. Aynı türde görünen iki alacak davasında dahi sözleşme hükümleri, olay tarihi, temerrüt, arabuluculuk başvurusu, deliller ve zamanaşımı süresi farklı hukuki sonuçlar doğurabilir.
Yeni Dönemde Alacak Davasının Doğru Kurgulanmasının Önemi
Belirsiz alacak davasının kaldırılmasıyla birlikte uyuşmazlığın başlangıcında yapılacak hukuki nitelendirme daha önemli hâle gelmiştir. Alacağın bölünebilir olup olmadığı, başlangıçta ne kadarının talep edileceği, hangi delillerle hesaplanacağı ve artırım hakkının ne zaman kullanılacağı dava açılmadan önce planlanmalıdır.
Özellikle işçilik alacakları, trafik ve iş kazası tazminatları, sigorta uyuşmazlıkları ve bilirkişi hesabı gerektiren ticari alacaklarda yanlış dava türü seçilmesi; zamanaşımı, faiz, harç ve yargılama giderleri bakımından hak kaybına neden olabilir.
Hukuki sonucun somut olayın özelliklerine göre değişebileceği göz önünde bulundurulmalı; dava dilekçesi yalnızca genel bir örneğe dayanılarak hazırlanmamalıdır. Devam eden belirsiz alacak davalarının eski hükümlere tabi olup olmadığı ve yeni açılacak davalarda kısmi dava şartlarının bulunup bulunmadığı dosya özelinde incelenmelidir. Hak kaybı yaşamamak için dava açılmadan veya talep artırımı yapılmadan önce profesyonel hukuki destek alınması önem taşır.
